Dieptemeter: basis instellingen en frequenties

Mensen die geïnteresseerd zijn in dieptemeters en beginnen uitkijken naar een toestel lezen informatie of kijken filmpjes van de verschillende mogelijkheden. Tegenwoordig worden ook de mooiste screenshots genomen in optimale omstandigheden gebruikt om bepaalde dieptemeters aan te prijzen. Omstandigheden waar jij waarschijnlijk niet mee te maken krijgt de eerste keer dat jij met je toestel gaat varen!

De eerste keer dat je gaat varen heb je, als je jezelf goed hebt voorbereid, de handleiding doorgenomen maar is zeker niet alle informatie blijven hangen omdat er gewoon teveel settings zijn. Settings waarmee je het toestel kan afstellen voor de heersende omstandigheden. Om eerlijk te zijn, er zijn volgens mij geen vaste settings voor alle verschillende omstandigheden! Ik sprak in een eerdere blog al over het zoutgehalte dat de snelheid van het geluidsignaal gaat beïnvloeden. Verder denk ik aan de watertemperatuur welke ook invloed heeft op het geluidsignaal.

Screenshot_2018-08-15_11.49.56
Bij vis modus selecteer je het type water waar je zal varen. Ondiep water wordt aangeraden tot 20 meter. Ik gebruik de zoet water modus omdat ik dan dieper kan kijken dan 20 meter.

Waarom zou iemand dieper willen kijken dan 20 meter vraag je jezelf misschien af? Vaak stel ik het dieptebereik van de 2D Sonar (200khz) af op meer dan het dubbele van de totale waterdiepte, of althans binnen het bereik waar ik een haakaasje wil leggen in functie van de thermoklien. Wanneer de bodem hard en geen grove structuur heeft, dan weerkaatst het eerste signaal hard waarna dit signaal nogmaals weerkaatst wordt tegen de onderzijde van het wateroppervlak, waarna het nogmaals zijn weg naar de bodem en terug aflegt. Hierdoor krijg je een tweede bodemregistratie welke dan wordt weergegeven ter hoogte van de dubbele waterdiepte.

Double bottom.jpg
Rechtsboven in de 2D sonar (200khz) een voorbeeld van een weerkaatst signaal waardoor een dubbele bodemlijn te zien is wanneer je het bereik dieper hebt staan dan het dubbele van de waterdiepte! Volgens mij een goede indicator wanneer je harde stukken zoekt! Dit trukje werkte zelfs op mijn 15 jaar oude dieptemeter op de voerboot 🙂

Frequenties

Zonder al te technisch te willen worden toch een korte basisuitleg op de manier dat ik het zelf begrijp:

Een dieptemeter werkt op het principe van het uitzenden en ontvangen van een accoustische puls of een geluidsgolf. Geluidsgolven kunnen langer of korter zijn. Daaraan hangt vast dat de frequentie waarmee deze kan worden uitgezonden zal variëren.

Lange golven zullen worden uitgestuurd aan lagere frequentie: 50khz/ 83khz. Deze lange golven zullen ver doorgaan en deels ook in de bodem doorgaan. Deze frequenties zijn dus voornamelijk interessant wanneer je op grotere dieptes een voldoende krachtige puls wil stralen zodat je deftige bodemlijn als return krijgt. Deze frequenties hebben wel een bredere straling waardoor je breder onder de boot kan zien en mogelijk meer vissen zal waarnemen! Sommige gebruikers passen deze frequentie dus wel toe in ondiepe wateren.

Korte golven worden uitgestuurd aan hogere frequentie: 200khz/ 455khz/ 800khz/ 1200khz. Deze korte golven gaan minder ver door. Echter doordat het korte golven zijn, hebben zij de eigenschap om aangestraalde objecten beter te onderscheiden en gedetailleerder weer te geven.

Kort samengevat:

-voor 2D Sonar in zoete waters tot 20 meter (eventueel wat dieper) is 200khz de aangewezen frequentie.

-bij Down- en sidescan imaging ga je met 455khz dieper stralen maar minder detail krijgen dan wanneer je op 800khz straalt. Wanneer je geen stuctuur krijgt op de 800khz dan is de afstand tot het object te groot en schakel je beter terug naar 455khz.

Screenshot_2018-08-19_19.24.13
Het verschil tussen 455khz en 800khz op de sidescan. Je zal telkens moeten spelen met het contrast en de range om het beste beeld te krijgen! je ziet dat de 455khz (onderste helft van het beeld) wel het bereik van 25 meter haalt, waar de 800khz (bovenste helft van het beeld) maar straalt tot de 15 meter. In deze vind ik het contrast bij de 800khz wel duidelijker.

Sommige duurdere toestellen werken op 1200khz en geven op geringe dieptes een heel mooi beeld. Echter bij 1200khz is men nog aan het zoeken om ruis beter te onderdrukken.

Chirp:

De Chirp functie is eigenlijk een bundel van stralen met licht afwijkende frequentie (allemaal rond de 200khz) waarbij de verschillende stralen helpen om objecten beter te definiëren. Echter 1 bedenking: een vis heeft een zeer gevoelige zijlijn, ik hoorde al verhalen van Chirp gebruikers die op meerval vissen en aangaven dat zij tijdens het gebruik van Chirp hun vangsten gedecimeerd zagen. Voor mij voldoende informatie om toch op te passen met de Chirp functie.

Gecombineerde beelden

Eens je het bovenstaande beet hebt, dan begint het fijnstellen van het toestel. Instellingen als gevoeligheid, oppervlakte helderheid en ruisonderdrukking helpen je om je toestel af te stellen op de heersende omstandigheden. Want bedenk maar dat je soms op water vaart waar je tot 5 meter diepte de bodem kan zien, terwijl je op andere wateren nog geen meter diep kan kijken. Uiteraard zal je dan moeten spelen met je gevoeligheid en de ruisonderdrukking om maar een voorbeeld te geven.

Toen ik onlangs 2 weekends op rij op hetzelfde water ging varen merkte ik dat de instellingen van het eerste weekend niet meer goed waren tijdens het 2de weekend. De watertemperatuur was 1° gedaald (bijna 5%), er was plots meer wind waardoor het water mogelijk meer troebel was etc…

Het was dus even zoeken om zowel de 2D sonar als de downscan/sidescan weer af te stellen. Hieronder een screenshot zoals die naar mijn behoeften goed afgesteld staat:

Interpretation
Een screenshot waarbij enkele aantekeningen gemaakt zijn over dingen waar ik wel oog voor heb.

Downscan vs sidescan

Let op: ik voel mezelf zeker geen specialist in deze materie. Ik ben steeds op zoek naar alle mogelijkheden van het toestel. Daarvoor ga ik ook geregeld varen zonder hengels, gewoon omdat je dan echt leert werken met het toestel en dit later in je voordeel speelt tijdens het vissen!

Ik had een tip gekregen dat er ergens een gezonken bootje lag op de bodem in een bepaalde hoek van het water. Om deze snel te lokaliseren had ik de sidescan aangeschakeld.

Screenshot_2018-08-18_13.53.38
In de rechter swath zie je het gezonken bootje gemarkeerd met de groene polygoon.

Wanneer je een object slechts in 1 van de 2 swath’s ziet verschijnen dan wil dit zeggen dat je niet helemaal recht boven het object bent gepasseerd. Ik ben nadien nog eens naar het gezonken bootje gaan zoeken na een paar keer was ik recht over het bootje gevaren:

Sidescan_zeilboot
Zowel op de rechter als de linker swath zie je nu de contouren van het bootje gemarkeerd met een fluo groene polygoon.

Iemand had op facebook aangegeven om ook eens de downscan aan te schakelen, wat ik dan ook gedaan heb:

Screenshot_2018-08-26_12.28.24
Hetzelfde gezonken bootje op de downscan functie.

Uiteraard is zo een gezonken bootje een mooi beeld om weer te geven, echter heeft het voor het vissen weinig nut. Je ziet bevoorbeeld geen aasvissen met predatoren rond het bootje hangen. Maar het gaat hem uiteraard om de techniek die in het toestel zit. Ik ben ondertussen al wat gefamilisariseerd met de sidescan waardoor ik de dingen beter kan interpreteren. Net zoals de zon objecten aanstraalt en daardoor schaduw creëert gebeurt dit ook met de sonarpulsen. Wanneer je dus een steile wand aanstraalt zal hierachter een schaduwzone ontstaan. Kies zelf maar waar jij liefst je montage positioneert…

Screenshot_2018-08-25_20.19.44
Onderaan op de sidescan zie je in de linker swath een aangestraalde stijle wand met daarachter een schaduwzone. Met behulp van de groene en rode lijnen, verbonden met stippelijnen heb ik het sidescan beeld gelinkt aan de bathymetrische kaart linksboven.
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s